Bijvoeglijke naamwoorden
| 20 juli 2009, 17:08
VlaamseTaal.bot 
|
| Dezen draad is aangemaakt voor discussie over het artikel Bijvoeglijke naamwoorden. |
| 20 juli 2009, 17:08
Krommenaas
|
| den eerste moeilijke is er nog sprake van verschillende soorten verbuigingen in AV? |
| 20 juli 2009, 17:23
Doederik
|
| ik denk alles tusse antwerps/dialect en nederlands... ge zult zowel "een schoon vrouw" als "een mooiE vrouw" horen (een schonE vrouw lijkt mij in dees geval wel onwaarschijnlijk), dad ou(d) huis of dad ou(d)e huis, het warm weer of het warme weer een grotere kas(t) maar een groter kas zulde in AV ook wel horen etc |
| 20 juli 2009, 19:42
Grytolle
|
| "het warme weer" enzo vind ik altijd blah... 't was algemeên geweten da dad overal "et warm weer" was in "Zuid-Nederland", maar toch zijn men de slechter gemarkeerden tegenhanger gaan invoeren.. 'k zou echt een duidelijke voorkeur willen geven aan 't Vlaams alternatief hier hier zou het interessant zijn om te weten hoe het meh d'e-deletie zit in Limburg en 't Vlaams-Vlaams |
| 20 juli 2009, 20:42
Doederik
|
| Brabants altijd min of meer gelek et antwerps, behalve da -rm, -lf veel vaker zonder -e zijn. "een oude koe": W-Vl: een oede koê/koeje (maar hier is de D niet verdwenen dus da betekend ni veul) O-Vl: een ou (aa, oa) koe(j) Limb: een ou (aa, ui) koe, ko, kuiw dus daar overal behalve in WVl zonder e; maar in westvlaanderen is "oed" altijd met d dus een gewoon adjectief dat op medeklinker eindigd "een rode vlag": W-Vl: overwegend "e roô vlag", behalve waar "vlag" blijkbaar mannelijk is. Ook nen hoop "drapeau" ipv vlag. T is ni altijd duidelijk of de naslag bij de oô hoord of een buigings-e is. Hier heeft et zuid-brabants (in tegestelling tot antwerps/kempisch met "rooj vlag") ook veel roô/ruû vlag, dus zonder j. O-Vl: "een ruû vlag", "een roô vlag". Zelfde opmerking as bij W-Vl. Limb: "een roej/rooj vlag" "een goede pijp": W-Vl: "e goê pupe", "e goeje pupe" (zelden), "e goe pupe". Hier kan de naslag bij "e goê pupe" ook WVl uitspraak van oe zijn, want "goed" is ook dikwijls "goêd". OVl: "een goeje pijp(e)", "een goe pijp(e)", zelden "een goej pijp". De eerste twee komen alletwee evenredig voor naar mijn idee Limb: "een goej pijp" "een kleine kat" W-Vl: "e kleêne katte". Met aantal uitzonderingen altijd met -e. OVl. noorden+westen "een kleine kat(te)", oosten+zuiden "een klein kat" Limb: "een klein kat" "een bruine deur" W-Vl: "e(en) brune deure" O-Vl: idem als bij kleine kat Limb: "een broen deur" "donkere straten" W-Vl: "doenkere straten" O-Vl: idem, alleen de steden aan de dender "doenker" Limb: "donker stroate" "taaie rapen" WVl: "taaje rapen" OVl: overwegend "taaie rapen" Limburg: "tej", maar veel opgaves met "wriê", "teeg" enz. dus moeilijk te zien "blauwe mutsen" WVl: "blauwe mutsen" OVl: overwegend "blau/bloa mutsen" Limb: "blauw klakken/mutsen" "hele eeuw" WVl: "een giêl iêwe" OVl. "een giêl iêw(e)" Limb. "een hiêl iêw/heil eiw" |
| 20 juli 2009, 20:45
Doederik
|
| Efkes probere wa conclusies probere te trekke uit dees klein steekproefke: WestVlaandere en Oostvlaanderen da nog vrouwelijke woorden met -e heeft (kerke, katte): amper wegval van de -e, tenzij in oostvlaams na "klinkers" (goej, blauw, ruû). Zuiden en oosten van oostvlaanderen sluit aan bij t brabants, evenals et limburgs. Was ook wel te verwachten, aangezien et wegvallen van de -e in et vrouwelijk/meervoud dezelfste ontwikkeling is als et wegvalle van andere -e's, waar "een kleine katte" -> "een klein kat" is geworden is et dus "klein", waar katte nog steeds katte is is et ook "kleine" gebleven. |
| 20 juli 2009, 21:54
Grytolle
|
| in 't Oôst-Vlaams, volgens TiSeL(!) komd e-deletie bij d'adjectieven alleên maar veur in e paar verbindingen (da' gaad dus over 't ni al te verbrabantste oôst-vlaams) .. in elk geval, dees maakt 't nogal duidelijk da 't geên exclusief Brabants verschijnsel is, dus volgens mij zouden we 't moeten vermelden oôk al weten we ni echt in hoeverre het veurkomd in 't AV is 't zeker geweten da 't Limburgs dezelfde fonologische conditionering heefd veur den e-apocoop (sie wot ai dih deië!!!1) als 't Brabants? (den belangrijkste regel over lange klinker/schwa + sonorant) |
| 20 juli 2009, 22:45
Doederik
|
| Hmm, "een scheve plank" geeft "een schiêf/scheif plank" dus daar lijken nog meer -e'kes te zijn weggevalle. "Een valse kat" blefd echter "een valse kat", maar een ronde fles is dan weer "een ron fles" en een hoge kast "een hoog kas" Dus limburgs lijkt et minste uitgange te hemme, en meer naar et weste meer -e's. En TISEL klopt dan toch ong. me mijn bevindinge, zuidoost is ook et meest brabants beinvloed, waar ik al die apocopes vond, en noordwest is meer westvlaams/zuiverder oostvlaams |
| 21 juli 2009, 21:43
Grytolle
|
| raar tàltshe da limbruschs |
| 22 juli 2009, 14:25
Krommenaas
|
| 'k gaan hier de adjectieven van Vermandere (in de tekste die we al hebben) parkeren: - de vertrouwde gezangen - ons vlammend geel vlas - mijn gestorven nonkels - ons antieke woorden - uw goedkôpe spot - meh' gebogen hoofd - d'eeuwenlange ellende - 't platte land - d'oude gezangen - ons eindloos verlangen - heel m'n jong leven - meh vast tapijt en chic behang - e schoon paar nieuwe beste kloefen - een ijzige wind - ne rare perluit - de magerste mens - rammelende knoken - ne zwarte mantel - nen bleke scharminkel - dat scherp ding - ne schone vlaamsen potpourri. - uw zoete stem - de simpele taak - een ferm stuk - heel schone jongens - de grote meesters - dat onsterflijk zangersras - ne langharige rijmelaar |
| 27 juli 2009, 14:32
Kletskop
|
| ben aan 't artikel bezig, vragen/intenties 1) Grytolle ge spreekt ergens van basisverbuiging ipv standaardverbuiging, is da nen beteren term? ik dacht eerst da sterke/zwakke verbuiging een andere benaming was voor standaardverbuiging/alternatieve verbuiging, da vond ik eigenlijk wel goe klinken maar word al voor ander dinges gebruikt blijkbaar. 2) 'k zal d'alternatieve verbuiging vermelden als ne mogelijke variant, meh wa' van den uitleg en de voorbeelden van Diederik bij 3) da' de vorm "het grote huis" ook voorkomd zal ek vermelden als invloed van het NL, ni als ne variant 4) wa' doen we met de verbuiging van adjectieven op -en? (open, houten, ...) voor de uitspraak is da verbuiging -e[n], -e(n), -e(n). in het Antwerps volg ik d'uitspraak, maar in het NL word altijd -en geschreven. wa' doen w'in ' t Vlaams? * voor van niks afgeleide adjectieven gelijk "open" lijkt het me moeilijk de -n weg te laten omda ne vorm als "ope" heel ongewoon oogd * voor van voltooide deelwoorden afgeleide adjectieven gelijk "verloren" lijkt het me wa minder moeilijk, "verlore" oogd al wa minder raar * voor van zn. afgeleide adjectieven lijkt het me geen probleem, bvb "houte", "goude", ... 'k heb het nu zo geschreven da w'alleen in 't laatste geval d'uitspraak volgen, maar misschien is het toch best gewoon altijd -en te schrijven en enkel d'uitspraak te beschrijven? |
| 27 juli 2009, 16:44
Grytolle
|
Kletskop (27 juli 2009, 14:32)
1) Grytolle ge spreekt ergens van basisverbuiging ipv standaardverbuiging, is da nen beteren term? ik dacht eerst da sterke/zwakke verbuiging een andere benaming was voor standaardverbuiging/alternatieve verbuiging, da vond ik eigenlijk wel goe klinken maar word al voor ander dinges gebruikt blijkbaar.
standaardverbuiging is eigenlijk even goe.. kan me ni herinneren waarom ik da ni overnam, gerust veranderen als ge wild dus :) ja zwakke en sterke verbuiging is het verschil da ge kund zien in 't AN bij bepaalde onzijdige vormen:sterke verbuiging: een klein huis zwakke: het kleine huis Da's uiteraard veel uitgebreider in 't Duits sterk: großer Mann großes Mannes großem Mann großen Mann zwak: der große(?) Mann des großen Mann dem großen Mann den großen Mann 2) 'k zal d'alternatieve verbuiging vermelden als ne mogelijke variant, meh wa' van den uitleg en de voorbeelden van Diederik bij
prima3) da' de vorm "het grote huis" ook voorkomd zal ek vermelden als invloed van het NL, ni als ne variant
goei idee, 'k vind gelijk ik al is zei, diejen invloed af te keuren4) wa' doen we met de verbuiging van adjectieven op -en? (open, houten, ...) voor de uitspraak is da verbuiging -e[n], -e(n), -e(n). in het Antwerps volg ik d'uitspraak, maar in het NL word altijd -en geschreven. wa' doen w'in ' t Vlaams?
* voor van niks afgeleide adjectieven gelijk "open" lijkt het me moeilijk de -n weg te laten omda ne vorm als "ope" heel ongewoon oogd
* voor van voltooide deelwoorden afgeleide adjectieven gelijk "verloren" lijkt het me wa minder moeilijk, "verlore" oogd al wa minder raar
* voor van zn. afgeleide adjectieven lijkt het me geen probleem, bvb "houte", "goude", ...
'k heb de lesten tijd da proberen schrijven volgens d'uitspraak maar da lukt me gewoon ni.. 't is gewoon moeilijk om de n weg te laten waar ge ze gewend zij... degene die op -e uitgaan in de spelling vormen uiteraard geen probleem, een n toevoege waar nodig is ni moeilijk vind ikIk voel geen verschil aan qua raarheid tussen "ope", "gou(d)e" en "verlore"... 'k heb het nu zo geschreven da w'alleen in 't laatste geval d'uitspraak volgen, maar misschien is het toch best gewoon altijd -en te schrijven en enkel d'uitspraak te beschrijven?
't Lijkt me idd de makkelijkste oplossing, ook al vind ek et eigelijk wel principieel jammer om de verbuiging ni weer te geven |
| 27 juli 2009, 18:24
Krommenaas
|
degene die op -e uitgaan in de spelling vormen uiteraard geen probleem, een n toevoege waar nodig is ni moeilijk vind ik
d'enige die op -e uitgaan zijn degeen die afgeleid zijn van de voltooid deelwoorden van zwakke wwn, zjust? bvb "gezakte" 'k vind materiaalnamen gelijk "ijzere" minder raar omda' der nog altijd een compleet woord in zit (ijzer), wa bij "ope" ni 't geval is. "ijzere" voeld analoog aan "gezakte" want = bestaand woord + e, maar langs den andere kant besta 't eên ni in 't Hollands en 't ander wel. |
| 27 juli 2009, 18:30
Grytolle
|
Krommenaas (27 juli 2009, 18:24)
d'enige die op -e uitgaan zijn degeen die afgeleid zijn van de voltooid deelwoorden van zwakke wwn, zjust? bvb "gezakte"
nee de grondvorm is daar immers "gezakt", dus da' gaad in de grondvorm op niks (-0) uit.. ik bedoelde "oranje" enzô waar de stam op [ë] uitgaad en waar we 't ni -en spellen in 't AN(of komd dees "gezakte" ni van 't werkwoord "zakken"? mss is 't e woord da 'k ni ken) 'k vind materiaalnamen gelijk "ijzere" minder raar omda' der nog altijd een compleet woord in zit (ijzer), wa bij "ope" ni 't geval is. "ijzere" voeld analoog aan "gezakte" want = bestaand woord + e, maar langs den andere kant besta 't eên ni in 't Hollands en 't ander wel.
hmm ja "ijzere" voeld idd minder raar als "ope", maar "verlore" bvb terug een beke raarder.. ergens tussen d'ander tweê... Bah, moeilijk.. |
| 27 juli 2009, 22:22
Krommenaas
|
| oei da' van gezakte was dom, negeren. aaah, oranje, 'k heb m'ne kop dus zitten breken op een voorbeeld! kende der nog? verloren etc zullen w'alleszins altijd meh n schrijven. stomme NL spelling :( |
| 28 juli 2009, 00:33
Grytolle
|
| nee 'k kan der ook geen bedenken :( 'kweeni.. als iedereen et verbuigd en et bovendien in alle dialcten op een of ander manier word verbogen.. |
| 29 juli 2009, 22:02
Grytolle
|
| een lange klank + l/n/r: vuil, klein, duur, ... <- m j w kunde daarbij zetten ma we moeten het eig wa grondiger bespreken, want dees is eerder nen echten dialectinvloed dieje we verwelkomen limburgs kend méér e-deletie, en w/o-vlaams bijna geen (behalve in vaste uitdr) |
| 30 juli 2009, 09:35
Krommenaas
|
| alles wa we beschrijven zijn dialectinvloeden die we verwelkomen he :) maar we moeten idd beter onderzoeken hoeveel d'alternatieve verbuiging gebruikt word. ni in de streektalen maar in AV. ik denk da' z'alleszins genoeg gebruikt word om te vermelden, maar misschien eerder als variant voor de stdverb. voor diejn bepaalde groep zn. Grytolle (29 juli 2009, 22:02)
een lange klank + l/n/r: vuil, klein, duur, ... <- m j w kunde daarbij zetten
voorbeelden? +m volges mij ni, +w enkel na au/ou (wad al vermeld is), +j kan ik enkel d-word-j gevallen gelijk "goei" als voorbeeld bedenken. |
| 30 juli 2009, 10:58
Doederik
|
| taai ruw saai schuw |
| 30 juli 2009, 14:14
Kletskop
|
| akkoord meh +j ni akkoord meh +w en +m. een sloom vrouw en een ruw vrouw lijken mij allebei fout, ook in streektaal. |