de uitgangen -d(e) / -t(e)
| 9 juli 2009, 15:38
Grytolle 
|
| artikel: http://www.vlaamsetaal.be/artikel/38/de-uitgang-d bronding: http://www.vlaamsetaal.be/artikel/37/bronding-gij-vormen-den-uitgang-d verbeteringen en commentaren aub |
| 9 juli 2009, 15:46
Grytolle
|
| dees citaat moest in et artikel: Na een lange klinker valt dan de -e- uit: werthet, underleged, dôt, geet. In stemhebbende omgeving verschijnt vaak -ed, zoals ook in andere gevallen waar -t in de absolute uitgang staat. zal ik later doen, maar denk et erbij |
| 9 juli 2009, 17:22
Krommenaas
|
| mooi! "clitic-pronomen" - que? titel -> "de werkwoorduitgang -d" ipv gewoon den uitgang? gij geefd et aan mij [gæ. ge:fd ət a.n mæ:] gij maakt et voor mij [gæ. ma:kt ət vor mæ:] ongelukkige voorbeelden, voor "et" vald den uitgang normaal weg -> geef et en maak et. pakt een ander klinkerwoord? |
| 9 juli 2009, 17:25
Doederik
|
| Eel raar maar ik kan mij ni inlogge, en as kik op die links klik kom ek bij de nieuws-site uit |
| 9 juli 2009, 17:26
Doederik
|
| (kkan alleen via "inloggen en posten" inlogge dus, de ander inlog zegt "efkes wachte" en daarna zijn ek trug uitgelogd, hm) |
| 9 juli 2009, 17:36
Grytolle
|
Krommenaas (9 juli 2009, 17:22)
"clitic-pronomen" - que?
kend doedelzak mss nen beteren term?titel -> "de werkwoorduitgang -d" ipv gewoon den uitgang?
daar heb ik ni eens aan gedacht..gewoon iet gezet omdad et moest :Pongelukkige voorbeelden, voor "et" vald den uitgang normaal weg -> geef et en maak et. pakt een ander klinkerwoord?
Oeps! Ja, da zou uiteraard beter zijn... 'k zal ook mss dad IPA vervangen door ons eige fonetische spellingDoederik (9 juli 2009, 17:25)
Eel raar maar ik kan mij ni inlogge, en as kik op die links klik kom ek bij de nieuws-site uit
En dus kunde de artikels ni lezen omda'k ze als "draft" hem gemarkeerd? 'k Voel me heel onzeker over de Germaanse vormen die ik derbij heb gezet dus ik heb uw hulp echt nodig :P |
| 9 juli 2009, 17:36
Anoniem
|
| 'k Zal strak is nor m'n koekskes zing, aenders weet ek et oek ni:P |
| 9 juli 2009, 17:38
Grytolle
|
| zo, nu hem ik ze ongedraft |
| 9 juli 2009, 17:49
Grytolle
|
staghet/gaghet (clisisformatie voor resp. "staat het" en "gaat het"; analogie naar leghet < leghet -et = "ligt het"
..dan uitbreiding tot alle ww'en op -n...maar waarom vald de d/t weg voor et? gewoon ge kund 't samengetrokken tot ge kunt en daarna terug gesplitst? bij n zou assimilatie ook mogelijk kunnen zijn.. vinden > vinnen kundet > kunnet > kun et ..'k zou ook willen verklaren waarom da men in de AN-spelling -t schrijfd.. ik neem aan da 't komd door den regel da' ge onbuigbaar stemloos speld, samen meh et ontbreken van et -e-cliticum |
| 15 juli 2009, 19:04
Grytolle
|
"xquote">Een enigszins afwijkende spelling heeft de Antwerpse onderwijzer Jan Ballieu in zijn Néderduytsche spel- en spraek-konst van 17922 (1ste uitg. 1771/2). Naast gy, hy word, gy, hy had, gy, hy wierd, gy zoud, hy zou (zoals bij Des Roches) spelt Ballieu de dentaaluitgang van de tegenwoordige tijd en van het verleden deelwoord (in werkwoorden van de 1ste en 2e klasse volgens Séwel-Zeydelaar) als -d resp. -t overeenkomstig -de of -te in de verleden tijd, derhalve gy, hy leerd, geleerd zoals leerde en gy, hy bluscht, gebluscht zoals bluschte (hierbij ook pryst naast preés) 't Ênige wa'k over hem vind: http://www.dbnl.org/tekst/bran038biog01_01/bran038biog01_01_0180.htm 't Citaatsjen heb ek hier gevonden: http://dbnl.org/tekst/pee_003albu01_01/pee_003albu01_01_0010.htm |
| 20 november 2010, 23:49
Tofflan
|
| Trouwens: http://taalschrift.org/discussie/000195.html#3333 Ulle etymologische spelling zou het probleem wegnemen van verwarring van homofonen zoals 'gebeurt/gebeurd' bij het ophalen van woorden uit uw geheugen. Ge hebt da waarschijnlijk al wel ergens vernoemd, ma 'k wou laten weten da kik da dus een goei systeem vind. Hoe het komt dat we dt-fouten schrijven? Een eerste belangrijke hypothese heeft te maken met de werking van ons geheugen. Ons brein voert bij tal van activiteiten, bv. lezen maar ook spellen, allerhande programma's uit die in grote mate aan onze bewuste aandacht ontsnappen. Wie eenmaal heeft leren schrijven gebruikt meestal geen regels meer, maar de woorden springen, met hun spelling, volkomen geautomatiseerd op uit zijn geheugen. Dat is handig, maar het kan problemen geven bij gelijkluidende maar verschillend gespelde werkwoordsvormen zoals houd-houdt, betaalt-betaald, vermelde-vermeldde. Van zulke paren dient zich het dwingendst die vorm aan die het sterkst in ons geheugen verankerd zit. Hoe vaker we een bepaalde vorm gebruikt hebben, hoe pregnanter die is, en dus ook hoe groter de kans dat we die opschrijven, ook als dat een fout zou opleveren. |
| 3 april 2011, 22:51
Grytolle
|
| ons spelling lost al den helen dt-problematiek op, maar er is nog een moeilijk aspect aan de werkwoordsspelling: het verschil in spelling bij zwakke werkwoorden tussen verbogen voltooid deelwoord en onvoltooid verleden tijd (vroeg) Middel-Nederlands: hij vergrôtete; êne vergrôtete zake; eên vergrôtet dink De twee vormen luidden dus oorspronkelijk hetzelfde, maar men heeft in de spelling er uiteindelijk (want er was wat discussie) voor gekozen om de twee vormen onderscheidelijk te spellen: hij vergrootte, een vergrote zaak, een vergroot ding ... ten dele om de schrijftaal te versieren, en omdat men het verband tussen verbogen en niet verbogen deelwoord belangrijker achtte en verdere versimpeling die binnen de principes van de spellingen te verantwoorden valt zou dus zijn: hij vergrootte, een vergrootte zaak, een vergroot ding ...waarbij we "vergroot" beschouwen als "vergroott" maar met toepassing van dezelfde regel als in hij wordd->hij word of hij zitt -> hij zit het groot voordeel is uiteraard dat één uitspraak één spelling krijgt wat denkte gijle? |
| 4 april 2011, 09:42
Doederik
|
| Ik hem dat idd ook altijd ne kloteregel gevonne. Maar aan den andere kant zit em er wel gedeeltelijk 'ingebrand' nu. Maar ze alle2 gelijkstellen en de keuze aan den taalgebruiker laten is de beste oplossing naturelijk. Dan zoude na verloop van tijd wel zien of 'vergrootte' het overneemt van 'vergrote' of toch ni. Aan den ene kant doen ek et soms zelf 'verkeerd' nu, maar vooral als de link met het werkwoord nog heel duidelijk is. Als het al meer de allusies krij van adjectief zal de kortere vorm der wel meer ingebakken zitten omdat ge het dan nimeer echt zie als VD van e werkwoord. Bijv. "ne vergrote prostaat" zou ek eerder spontaan schrijven ipv vergrootte... Maar "de vergrootte aantallen" zou dan ietske meer voorkeur voor de tt-spelling krijgen. Maar zwart-wit is het natuurlijk ook ni, en de grens tussen beide types is dan ook heel dikwijls vaag. |
| 4 april 2011, 10:50
Grytolle
|
Doederik (4 april 2011, 09:42)
Ik hem dat idd ook altijd ne kloteregel gevonne.
Maar aan den andere kant zit em er wel gedeeltelijk 'ingebrand' nu.
Mja, maar hij is echt ni even gestigmatiseerd als den beruchten dt-regel. Ik moet Leen elke week uitleggen hoe het nu weer werkt, omdat haar leerkracht in het lager het haar ooit verkeerd geleerd heeft, blijkbaar.Maar ze alle2 gelijkstellen en de keuze aan den taalgebruiker laten is de beste oplossing naturelijk. Dan zoude na verloop van tijd wel zien of 'vergrootte' het overneemt van 'vergrote' of toch ni.
Idd. Zoude dan ook "hij vergrote" toelaten (volgens Zweuds model dus :D)? Ik ben daar ni echt voor. Als we alleen de mogelijkheid "de vergrootte dingen" toevoegen, dan kunnen we de verbetering kunnen propageren door te zeggen dat "vergrootte" altijd just isAan den ene kant doen ek et soms zelf 'verkeerd' nu, maar vooral als de link met het werkwoord nog heel duidelijk is. Als het al meer de allusies krij van adjectief zal de kortere vorm der wel meer ingebakken zitten omdat ge het dan nimeer echt zie als VD van e werkwoord. Bijv. "ne vergrote prostaat" zou ek eerder spontaan schrijven ipv vergrootte... Maar "de vergrootte aantallen" zou dan ietske meer voorkeur voor de tt-spelling krijgen.
klinkt nogal logisch, maar een beke subjectief... maar een -tt- spelling invoeren bij (participen die geworden zijn tot) echte adjectieven (als er zo'n wel zijn) zal idd wrs minder gemakkelijk gaan, en omdat daar altijd een zekere subjectiviteit bij komt kijken zou uw spelling "ne vergrote prostaat" dus ni onmogelijk moeten zijn (waarom is het in het zweeds trouwens prostat[u]a[/u]? de ontwikkeling -e/-ar (ding) -> -a/-or gelijk bij "låga"?).Maar zwart-wit is het natuurlijk ook ni, en de grens tussen beide types is dan ook heel dikwijls vaag.
yup |
| 4 april 2011, 11:07
Doederik
|
| Ik bedoelde gelijkstelling bij et VD vergrootte; ni bij de verlejen tijd. In't noors is't 'prostata' mor daar plakt den uitgank der achter dus is et geen "vrouwelijke" a mor een a gelak as in 'sofa' of villa: prostataen, prostataer. (sofaer, villaer) Mor dan eve subjectief gelijk den tusse-n-regel ivm meervoud é. Die kunde ook vrijlaten, en als mensen dan soortement automatisch meer het een als het ander schrijven afhankelijk van VD of adjectief, baja. |
| 4 april 2011, 12:47
Grytolle
|
Doederik (4 april 2011, 11:07)
Ik bedoelde gelijkstelling bij et VD vergrootte; ni bij de verlejen tijd.
dan zijn we 't dus t'akkoordIn't noors is't 'prostata' mor daar plakt den uitgank der achter dus is et geen "vrouwelijke" a mor een a gelak as in 'sofa' of villa: prostataen, prostataer. (sofaer, villaer)
grappig :D maar die hun -a is normaal gezien verzwakt tot -e wrs? Mor dan eve subjectief gelijk den tusse-n-regel ivm meervoud é. Die kunde ook vrijlaten, en als mensen dan soortement automatisch meer het een als het ander schrijven afhankelijk van VD of adjectief, baja.
ik zou dieje liever totaal vrijlaten dan zo'n raar meervoudigebetekenisdenken verplicht maken :p |
| 4 april 2011, 13:02
Doederik
|
Grytolle (4 april 2011, 12:47)
grappig :D maar die hun -a is normaal gezien verzwakt tot -e wrs?
Daddangtervanaf. In Noord-Noorwege en (Zuid)West-Noorwege ni: ei jenta, ei visa, ei vek(k)a, ei gata enz., ook toegestaan in de officiële spelling vh Nynorsk. (hoewel nimeer veel gebruikt) Ikke schrijf bijvoorbeeld zo. ik zou dieje liever totaal vrijlaten dan zo'n raar meervoudigebetekenisdenken verplicht maken :p
Ja ik bedoelde ni dat dieë meervoudsregel verplicht moest worden, kbedoelde meer datter een gelijkaardig proces aan tengrondslag ligt. En da beide 'regels' soms gelijkaardige grijze zones opleveren maar da da ni wilt zeggen da ge et daarom maar strenger moet normeren. Laat ze alle2 vrij é. |
| 4 april 2011, 13:12
Grytolle
|
Doederik (4 april 2011, 13:02)
Daddangtervanaf.
In Noord-Noorwege en (Zuid)West-Noorwege ni: ei jenta, ei visa, ei vek(k)a, ei gata enz., ook toegestaan in de officiële spelling vh Nynorsk. (hoewel nimeer veel gebruikt) Ikke schrijf bijvoorbeeld zo.
maar "nieuw-noren" zeggen dus tóch ni "viller" of "sof(f)er" (want ik neem aan dat het jenter viser vekker en gater zijn lijk in de zweedse uitspraak)? |
| 4 april 2011, 18:40
Doederik
|
| Nee, evt. de 'normale' mannelijken uitgang -ar zou wel kunne ook al wordt da ni geschreve. Dan villaa, prostataa, sofaa ofzo? of mss dan maar 1 a... da mut ek na is uitzuke :P |
| 4 april 2011, 19:27
Grytolle
|
| ah, de woorden zijn mannelijk bij hun - da's op zich raar maar verklaard wel et meervoud |