# klinkers
pag. 1 2
29 juni 2009, 16:01
Krommenaas
wa moet er in da hoofdstukske? oô en eê worden apart besproken

- aa word veel plat uitgesproken

?- ij word door West-Vlamingen als ie uitgesproken - ook in AV?

?- Brabanders kennen onderscheid doffe/scherpe i ni maar de rest van Vlaanderen wel

?- de vertweeklanking van lange klinkers (oow, eej) komd wel voor in bekakte Vlaamse uitspraak van AN maar nooit in AV
29 juni 2009, 16:38
Doederik
is er verschil tusse doffe en scherpe i, zijn der dan 2 i-fonemen in et nederlands? of bedoelde verschil tusse lange en korte i?

en aa is idd ofwel plat oa, ofwel plat ae in sommige dele bev. van WVl. denk ik.

ij hoor ik bij west-vl meestal als soort van geslotene éé in verk. vl, ge weet vast wel welke klank as ek bedoel. ni echt een ee, maar ook gen èè en ok geen ie behalve in dialect
29 juni 2009, 17:09
Grytolle
Hollands en de meeste andere dialecten:
ie, + i in tal van leenwoorden [i(:)]
korte i [ɪ]
Daar is het onderscheid dus "dof" vs "scherp"

Antwerps
ie [(e)ɪ:] (wa [i:] word in minder platte taal neem ik aan)
i [i] (wa heel dikwijls [i] blijfd ipv [ɪ])
Dan zijn der verdelingsverschillen (frit, vrind, *fits etc)
Daar is het onderscheid dus kort vs lang (en in dialect ook "scherp" vs "dof")



Ik denk da ge eventueel wel eei kund horen (zeker in de platter varianten waar diederik van houd!), maar geen oow



ook te vermelden:
-ui is dikwijls nen eenklank [œ:]
-ij/ei ook [ɛ:]/[æ:]
In VRT-"Vlaams" en beschaafd Noord-Nederlands zijn die altijd tweeklanken - in uitspraaksgidsen weergegeven als [œy] en [ɛi] (ook al zijn der ook ander varianten van)
29 juni 2009, 20:04
Doederik
de [i] vind' eigelijk alleen maar in de antwerpse agglommeratie en westelijk brabant gedeeltelijk, in de kempe en oostelijk brabant vinde ook meer een [I]/[e] achtige uitspraak. Maar de [i] - maar dan itske minder scherp as de antwerpse - geniet idd wel een soort van status.
Delen van Brabant kenne ook 3 i's, ziek = [zi:k], ziekte = [ziktë] en zitten = [zetë] (waar dan zetten = [zEtë].


en als ge èè(j) hoord, hoorde ook òò(w). De uitspraak van de ee en oo loopt altijd parallel, dus de plat antwerpenaars dad un ee lichtjes diftongeren zulle ook un oo in gelijke mate diftongeren, vgl Godzjummenas da ei = ee schrijft en ipv oo ou of au ofzoiet.
Echte uitspraak eej en oow me duidelijke naslag vooral in noorderkempen, kanten kasterlee en hollandse grens enzo. Maar zeker heel lage status int vlaams.

Wel wordt de ee naar mijn gevoel dikwijls heel gesloten uitgesproken, ik zou zeggen vooral door west (en oost?) vlamingen maa ook door antwerpenaars, misschien als tegenreactie op de platte uitspraak èè?
dus meer neigend naar plat antwerpse ie, of iet tusse die ie en ndl ee iig, wa ik zou noteren as éé.
29 juni 2009, 21:12
Grytolle
Bedoelde gewoon [e:] met da leste?
30 juni 2009, 20:15
Krommenaas
'k wil alleen wa dingen vermelden die ook opvallen wanneer mensen algemeen proberen spreken, moet ni volledig en diepgaand zijn.

vermeldenswaard:
- aa bijna overal plat
- vis / vriend = zelfde klank in Brabant
- ij/ei en ui eenklank (= verschil meh journaal-AN)
- oo/ee eenklank (= verschil meh Hollandse uitspraak)

de West-Vlaamse ij [ie] en ui [uu] behoord nu ni tot de algemene uitspraak maar wil ek gere vermelden als zijnde aan te moedigen.
1 juli 2009, 01:55
Grytolle
waarom is da aan te moedigen in tegenstelling tot bvb de uitspraak van ij als oaj?
1 juli 2009, 10:19
Krommenaas
Grytolle (1 juli 2009, 01:55)
waarom is da aan te moedigen in tegenstelling tot bvb de uitspraak van ij als oaj?

goeie vraag. omda 't de historisch uitspraak van die klanken is, omda 't schoon is, en omda 't het algemeen Vlaams misschien veel aantrekkelijker zou maken voor West-Vlamingen. de ij als "aaj" ('k neem aan da' ge da bedoelde) is al aan 't verdwijnen uit de dialecten, weinig zin om het dan nog aan te moedigen in AV.

'k zal algemeen iets zeggen over hoe het AV nog grotere uitspraakverschillen zou kunnen omvatten dan nu al vanzelf bestaan, meh die West-Vlaamse ij en ui als voorbeeld. daarmee akkoord?
1 juli 2009, 11:26
Krommenaas
eerste versie klaar
1 juli 2009, 12:13
Grytolle
Hoe spreekt ne west-vlaming dan de ie uit in woorden zoals "lief" (<*liuv- ofzo)?
1 juli 2009, 12:34
Doederik
- vis / vriend = zelfde klank in Brabant

--> da is natuurlijk gewoon klinkerverkorting? ziekte heeft ook zelfde klank als vis



en althans in sommige delen van WVl klinke ie (en oe) nog iê (en oê) maar da moete we door ne WVl late bevestige
1 juli 2009, 13:07
Grytolle
't Lijkt me een beter idee om niks bepaalds aan te moedigen eigenlijk..
1 juli 2009, 13:15
Krommenaas
Grytolle (1 juli 2009, 12:13)
Hoe spreekt ne west-vlaming dan de ie uit in woorden zoals "lief" (<*liuv- ofzo)?

hetzelfde als ij

't Lijkt me een beter idee om niks bepaalds aan te moedigen eigenlijk..

noted
1 juli 2009, 13:22
Krommenaas
Doederik (1 juli 2009, 12:34)
- vis / vriend = zelfde klank in Brabant
--> da is natuurlijk gewoon klinkerverkorting? ziekte heeft ook zelfde klank als vis

friet, fiets, vriend worden in het NL meh "ie" geschreven om een scherpe korte i aan te geven, dacht ik. ik weet da net als bij de korte/lange oe veel taalkundigen het kort/lang verschil botweg ontkennen omda 't ni in hun kraam past, maar ik heb nog nooit ne Vlaming "friet" horen uitspreken zoals "wiet", of "fiets" zoals "iets".
1 juli 2009, 13:49
Grytolle
Hebben we al overwogen om een extra notatie in te voeren voor de kleine groep woorden die geen lange ie kunnen hebben maar ook geen "doffe" korte i?

't Gemakkelijkste lijkt me in elk geval om de spelling te behouden in dees gevallen - 'k kan in elk geval geen goei oplossing bedenken voor het probleem
1 juli 2009, 15:04
Krommenaas
Grytolle (1 juli 2009, 13:49)
Hebben we al overwogen om een extra notatie in te voeren voor de kleine groep woorden die geen lange ie kunnen hebben maar ook geen "doffe" korte i?
 
't Gemakkelijkste lijkt me in elk geval om de spelling te behouden in dees gevallen - 'k kan in elk geval geen goei oplossing bedenken voor het probleem

nee zeker geen reden om de spelling aan te passen, iedereen is het al gewoon gelijk het is
1 juli 2009, 15:29
Grytolle
op den duur zou mss de een of de ander uitspraak zich kunnen doorzetten, maar zo niet is dees echt een probleemvrije variatie
1 juli 2009, 16:14
Doederik
idd iederen brabander leest toch automatisch fits, vrind, zikte, k denk ni dat er ook maar iemand fieeets en vrieeend zegt (zieeekte mss wel)

maar **ne fits is uiteraard ne velo ier in vlaandere. alleen afleidingen als fietse en fietspad zou ik eigelijk acceptabel ivnde omda k daar geen treffend alternatief voor kan bedenke
7 juli 2009, 21:20
Krommenaas
'k heb nog iets toegevoegd over het feit da' de oe soms kort en soms lang uitgesproken word.
8 juli 2009, 11:01
Grytolle
kiesd e zekerder paar... soep boel ofzo
pag. 1 2