Vormvarianten
1
pag. 1 2 3
25 mei 2010, 23:50
Grytolle
Anoniem: 't vergt (etymologisch en uitspraaksgetrouw: vergd) ne student taalkunde om de verkeerdheid der dt-spelling door te gronden ;)
28 mei 2010, 10:47
Grytolle
Vlaams kerzen vs Hollands kersen, aldus WNT
21 november 2010, 00:37
Robin
@Doederik: van waar haalde gij zo'n schoôn kaartsjes (of alleszins d'informatie) van Vlaanderen me' de verspreiding van bepaalde woorden?

Iet anders: "peerd" en "steert", is da nie "peird" en "steirt" of is da nen dialektvorm dervan da maar veurkomd in bepaalde streken?
En misschien is "keers/keirs" ne veelvoorkomende vorm van "kaars"? En da' doe mij denken aan "veul" veur "veel", dad ook eventueel? (amai, ik krijg da bekanst nie uitgesproken, veul veur veel :p)
21 november 2010, 11:01
Doederik
Robin:
ik têken da' zelf in, gewoôn e kortje mè alle gemeênte van Vlöndere en dan in paint de gegeves van
http://www.meertens.knaw.nl/mand/database/
invure.
(bij "transcripties"; dan kunde per woord en per province selectere - klikken op de Kloekecode gefd in ne popup over welk dörp da-g-et ga)
Mor der zulle wel gemakkelijker maniere bestaan om dad in e kortje te giete :)


En peerd en steert zen inderdaad eêrder peird en steirt mor dan pèèrd en stèèrt aangezien da' ze ni samevalle mè' de /ei/ van 'leiden' of de mönd 'mei'.
Of toch ni in de Brabantse dialecte, behalve ten noorde van Antwerpe waar ij/ei ok as èè klinke (in de rest as aai, aa, oa etc dus rijmd dan ni op èè)
Ofda' ei en èè zen samegevallen in ander dialecten in Vl. weet ek ni.


de vörm 'paard' enz. mè lange /aa/ komd alleên veur in Zuid-Hollandse dialecte. De reden is omda' de klank in Mnl. paerd, staert (leesd: pèèrd, stèèrt) in et (oud)Hollands samevald meh de /ae/ uit de Germaanse lange a. Daar hodde ze nog e verschil in de a van jaer, schaep, laeg (leesd: jèèr, skèèp, lèèg) en die van taal, aap enz (leesd: taol, aop).
Deur de standaardisering in de 16de-17de eêw in de Zuid-Hollandse steden vulde men da' de lange /aa/ in bv. schaap 'beschaafder' was as de platHollandse èè, dus in 't meêste van Zuid-Holland behalve de periferie hemme ze dan hölle èè's vervange deur de beschaafdere aa; dees hod tot gevolg da' ze "per ongeluk" ok woorde gelèk as "pèèrd" mè /aa/ gongen uitspreke, hoewel da' die uitspraak nieverans ni' veurkwam in d' ander dialecte.
In Noord-Holland ten noorde van Amsterdam is pèèrd/péérd wel bewaard gebleve, mor daar is ok skèèp/skéép nog den dialectische vörm gebleve. Buite de Randstad komde dus 'paard' ni tege, ok ni in Groninge of ander Noord-Nederlandse provinces.


keers is zô idd nog e geval, mor de leêst is langer:
pèèrd, kèèrs, stèèrt, hèrink, (nen open)hèèrd, èèrd(e), dwèè(r)s (dwars, dwaas), gèren (gaarne), klèèr, pèrel, pèèrs, pilèèr, zwèèrd, wèèrd, vèèrs, lantèèrn, lèèrs,

Misschien aan umlaut te wijten Brabants mèèrt (de mönd 'maart'), want vanaf wa' dieper in Oôst-Vl wör et "moarte"
èverechts (??), aanvèèrde, hovèèrdig enz weet ek ni of die buiten et Brabants/Limbörgs umlautsegbied veurkome; evt. èèrts- (aarts-)

In 't Antwerps zen der nog meêr mor 'k denk da' die on umlaut zen te wijte (gelak as schèèr ipv schaar) en dus ni in 't Oost/Westvloms veurkome.



Veul ipv. veel is daarentegen 'ronding', en komd overal veur behalve in 't Oôst/Westvloms (dus ok in 't Hollands, Limbörgs, Drents, Gronings, Utrechts) en de vörm 'veel' in 't ABN komd dus van et (West)Vloms.
Ander veurbeldjes zen speule, zeuve (mor die kome mor ten zuidelijkst veur in Noord-Antwerpen tegen de grens), teuge (tegen)= Hollands
21 november 2010, 11:02
Doederik
Hm ik was er zeker van da 'k ingelogd was; zal daarna hemme vergete te refreshe zeker veurda 'k postte.
26 november 2010, 23:13
Grytolle
Bij 't telwoord hier kunnen we zien da' z'in West-Vlaanderen "drij" hebben, ni "drie" (want "driĕ", ni "driē")
pag. 1 2 3