Woordelijsten AV, dialect, hollandicismen
| 10 juli 2009, 16:21
Grytolle 
|
Doederik (10 juli 2009, 16:16)
Hier lèk et dus toch een Brabants-evt. Hollands fenomeen te zijn.
Da's dan wél een reden om et uit de lijst te halen!Gedaan. |
| 10 juli 2009, 16:25
Doederik
|
| Werd/wier: West-Vlaandere: veul "gin gegeves" dus mor weinig materiaal veur mè te werke, ik vin "ik wierd", "ik werdde", "ik wordde", "ik werd", "ik wierdde", "ik wiere". Verwerrend dus. Oëst-Vlaandere: veural "ik wier", "ik wiere" en "ik wierde". Antwerpe: overwegend "ik wier", soems "ik wir" verkört, soems "ik wörde". Branbant: "ik wordde", "ik wierd", "ik wir", enz. Limburg: Ik woord(?) veural. Dus hiël onduidelijk en veul mengvörme tusse werd, wier en wordde en varianten. "Wier" komd wel over hiël et taalgebied veur, veural in de prov. Antwerpen, Noord-Brabant, ook orgineel in Noord en Zuid-Holland, Utrecht, maar daar wör et oek vervange deur werd tegeworig. Dus mss oëk in et Vlòms tegeworig nimiër representatief genoeg. Mor ge hoër et nog wel dikwijls bè Vlòmssprekers zenne. |
| 10 juli 2009, 16:27
Doederik
|
| En gezeid/geleid komd idd in WestVlaandere en de rest ook wel voor, alleen "leit" en "zeit" dus ni. Maar gezeid me d komt wel min of meer voor in de gebieden me ook nog een d in goed, en ander gevallen waar bij ons die d is weggevallen. |
| 10 juli 2009, 16:31
Grytolle
|
Doederik (10 juli 2009, 16:27)
En gezeid/geleid komd idd in WestVlaandere en de rest ook wel voor, alleen "leit" en "zeit" dus ni.
en den imperfect, legde(n)?Maar gezeid me d komt wel min of meer voor in de gebieden me ook nog een d in goed, en ander gevallen waar bij ons die d is weggevallen.
|
| 10 juli 2009, 16:31
Doederik
|
| WNT: In het praet. enk. was mnl. wart (zw. warde en gerekt waert) de klankwettige vorm. Daarnaast kwamen als nevenvormen reeds voor: wort (worde, woord), wurt, wiert en wert. De nevenvorm wort heeft zijn ontstaan wel (mede) te danken aan aanpassing aan het vocalisme van het praet. mv. en van het verl. deelw. Wiert ontstond naar analogie met andere ww. (met e in inf. en ie in het praet.), een vormingswijze die ook voor werd wordt aangenomen (vgl. voor nadere bijzonderheden verder SCHÖNFELDᴦ 10). De vorm werd (mv. werden) is de vorm van de alg. t. geworden, maar sommige varianten bleven ook daar lang bewaard en zijn gewest. nog steeds aan te treffen. Zo komt wierd in de 16de e. in Vl. naast werd voor (DE VRIENDT, Sterke Werkw. 94), dringt vervolgens ook elders door en tot in de alg. t., waar het blijft voortleven tot in de 20ste e., zij het dan nog slechts als archaïsche, plechtstatiger variant. In de dialecten is wier(d) nog zeer verbreid aanwezig. Voor Vl.-België wordt opgave gedaan door CORN.-VERVL., DE BO [1873], GOEMANS (wit), TEIRL., TUERL. (wit, widde naast wodde). Voor Ned.-Limb. wordt de vorm vermeld door ENDEPOLS [1955] (veroud. naast woord), JONGENEEL en V.D. VOORT en men treft hem voorts aan in de meeste bekende dialectwdb. voor Gron., Holl. en Zeel., en voor de Kempen, niet alg., bij DE BONT. Ook het praet. enk. met o-vocaal (word en zw. worde) vindt men in geschrifte in het Nndl. nog terug tot in de 17de e. (de laatste bewijsplaats werd aangetroffen in KRUL [1644]). Gewest. komt de vorm nog behoorlijk verbreid voor. Voor Vl.-België wordt hij, al dan niet gerekt, vermeld bij CORN., Bijv. (woer naast wr), RUTTEN [1890] (wood), SCHUERM. [1865-1870] (woord, mv. woorden voor Limb.), STAELENS (woa.rd) en TUERL. (wodde naast wit of widde). Voor Ned.-Limb. vindt men hem (steeds met gerekte vocaal) bij DOLS, Sitt. Dift. 89 (ed. post. 1953), ENDEPOLS [1955], HOUX, JASPARS, JONGENEEL, SCHELBERG en V.D. HEIJDEN, voorts voor Gron. bij MOLEMA en TER LAAN (worde, wòrre naast wuir), voor O.-Bommelerwaard bij V.D. WATER 42, voor Wieringen bij DAAN, Wier. L. 204 (naast wier), voor Assendelft bij BOEKENOOGEN (wòrde naast wier) en voor de Kempen bij DE BONT 2, 759 a. Het klankwettige praet. enk. met a werd in het Nndl. nog aangetroffen bij DE CASTELEIN. In de alg. t. verdrong het e-vocalisme van het praet. enk. het oorspr. en klankwettige o-vocalisme in het mv. Het verl. deelw. verschijnt in het Nndl. ook dial. steeds met klankwettige o, in Limb. steeds tot oo gerekt. Eert. en gewest. verschijnt het ook zonder het praefix (MOLEMA; SCHURINGA 109; TEIRL.). In veel dial. verschijnt worden in den geassimileerden vorm worre(n). |
| 10 juli 2009, 16:35
Doederik
|
| Legde: WVL: k lei'n, k leije lijke d overhand t emme; OVL: lei, leie(n), lee, sporadisch legdegen ANT: veural legde, nog restante van lee of lei VLB: lei, leide, legde LIM: leejt, leej, leejde, soems legde |
| 10 juli 2009, 18:25
Krommenaas
|
| 't zou 't echt ni' zo ver gaan zoeken met die algemene dialectwoorden, geen reden om het te forceren btw Willem Vermandere in "Laat mij maar lopen": "'k wier computerspecialist" dus ik gebruik ook "wier" op de site. |
| 17 juli 2009, 14:36
Grytolle
|
| "pléstik" lijkt me ook een van de onnodigste |
| 6 augustus 2009, 21:50
Doederik
|
| just "gelijk" toegevoegd bij hollandsismen, jonges da wil ek olle nooit ni in de mond hore neme! een van de storendste woordjes voor mij op de vrt en in de geschreven pers |
| 6 augustus 2009, 21:56
Grytolle
|
| gelijk in welke betekenis? :o |
| 6 augustus 2009, 21:57
Grytolle
|
| ahzo :p |
| 12 augustus 2009, 15:38
Kletskop
|
| voor de "algemene dialectwoorden" zou het goe zijn een criterium te definiëren, zodad onzen tekst ook daar een neutrale beschrijving is. ik dacht aan: als het voorkomd in dialecten van drie van de vier gebieden West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Antwerpen+Brabant, Limburg. daarop zijn uiteraard uitzonderingen mogelijk (in expansieve zin) om esthetische redenen maar daar spreken we ons dan zelf ni over uit, tenzij in een amendement. |
| 12 augustus 2009, 15:40
Grytolle
|
| klinkt goe |
| 12 augustus 2009, 15:42
Grytolle
|
| "vaak" ipv "dikwijls"? |
| 12 augustus 2009, 15:49
Doederik
|
| Stò' da' der nog ni in? |
| 12 augustus 2009, 15:57
Grytolle
|
| oh, jawel: # dikkels = vaak Willen we dad echt fonetischeren? 't Is een bewuste uitzonderingsspelling in 't AN (uitspraaksgidsen geven [dɪkəls]) |
| 12 augustus 2009, 16:04
Grytolle
|
| hmm, mijne grôte vandale geefd geen speciaal uitspraak aan dikwijls dik·wijls bijw. van frequentie (1514) van Mnl. dicke (menigvuldig) + wile (tijd) + bijwoorden vormende achtervoegsel -s eerste editie 1864 1 · vele malen synoniem: vaak 2 · in menig geval Ma 't is dus ook standaardtaal, dus mss is 't besten om da naar de lijst van hollandicismen te verplaatsen |
| 12 augustus 2009, 16:11
Grytolle
|
| hmm pardon :P beschaafd is "dikwels": http://dbnl.org/tekst/paar001abnu01_01/paar001abnu01_01_0013.htm dikwijls dɪkwəls |
| 25 augustus 2009, 00:45
Grytolle
|
Grytolle (6 juli 2009, 20:20)
-foôr toegevoegd (volgens vlaamswoordenboek komd da tenminste voor in wvl en brabant)
-teneer toevoegen (zie discussie)?
Welke vorm is correct: teneergeslagen of terneergeslagen? De juiste vorm is terneergeslagen. De spelling teneergeslagen komt vaak voor, maar is niet correct. Terneer- komt voor als eerste lid in verouderde werkwoorden zoals terneerstorten, terneervlijen, terneerzitten en terneerslaan. Terneergeslagen is het voltooid deelwoord van terneerslaan. Een vergelijkbaar geval is terneergedrukt, van het werkwoord terneerdrukken. Terneergeslagen en terneergedrukt betekenen allebei ‘somber, moedeloos, bedrukt’. Voorbeelden: Na de verloren match heerste er een terneergeslagen sfeer bij de spelers; Ze was erg terneergedrukt na de dood van haar moeder. Ik kon het ni laten om "teneergeslagen" toe te voegen aan 't Vlaams woordeboek |
| 26 augustus 2009, 11:08
VlaamseTaal.bot
|
| Dezen draad word nu gebruikt voor discussie over het artikel Overbodige hollandicismen. |