Algemeen Vlaams

Deze site is nog in vollen opbouw. Den boomstructuur hieronder word geleidelijk uitgebouwd op basis van onze discussies in de forums - komd gerust meediscussiren!
I. Beschouwingen
II. Spelling en uitspraak
III. Grammatica
IV. Woordenschat
V. Teksten
Uit: den blog van Grytolle

Noggiz wadaandagt aang Geert besteje

Grytolle | Vrijdag 28 september 2012

Na twee blogberichten zijn we al tot den tweede zin in Van Istendael zijnen tekst geraakt:

 

Da stom Abeejen

 

Wat heefd 'em daar allemaal gedaan? In het eerste woord heefd 'em de t van weggelaten, wat in dit geval volgens Paardekoper aanvaardbaar is in het ABN1, maar verzorgder is het volgens al mijn naslagwerken van de in alle klankomgevingen uit te spreken. In het tweede woord heefd 'em het bijvoeglijk naamwoord stom op zijn Vlaams verbogen, namelijk zonder uitgang in het onbepaald onzijdig. Tot nu toe niks dad ons overrast als we de grammatica die op deze site beschreven staad in ons achterhoofd houden.

 

Het derde woord daarentegen heefd 'em op een curieuze manier gespeld. Ongetwijfeld geefd zijn schrijfwijze meh wa goeie wil d'uitspraak in het Vlaams tegoei weer, maar voor zover da 'kik weet verschild die uitspraak nie van de uitspraak van ABN in het Abeejen zelf. Eer da we die stelling van mij toetsen aan d'uitspraakgidsen, wil 'kik echter efkes stilstaan bij de schrijfwijze zelf, haar adequaatheid. Ik zien der namelijk direct een paar gebreken aan, ook al besef 'kik wel welke uitspraak da Van Istendael daarmee probeerd in geschrifte weer te geven: [a:be:j'ɛn], of mogelijks [ɑbe:j'ən].

 

1) Hij volgd de spellingregels nie. Normaal gezien schrijfde de [j] achter ne lange klinker als <i>: aaien, nie ajen.

2) Moesten we de j achter lange klinkers spellen als , dan zou het woord moeten geschreven worden volgens de regels voor een open lettergreep, want j is immers een medeklinker: Abejen. We schrijven tenslotte zagen, en nie zaagen.

 

't Was pertang duidelijk nie het plan van Van Istendael van te gaan spellen volgens alle regels van de kunst, dus spelfouten die geen effect hebben op d'uitspraak van 't woord kunnen we hem wel vergeven. We gingen der immers van uit dat 'em nooit nie op 't idee zou komen van 't Vlaams extra achterlijk voor te stellen door het verkeerd te gaan spellen. Het lijkt mij logisch om der ook van uit te gaan, dad als 'em nie fonetisch wou ridiculiseren, dan zal 'em ook nie hebben willen grafemisch ridiculiseren, door de grafemen van de taal anders te gaan spellen. De volgende mankementen aan zijn manier van schrijven zijn nochtans van nen andere, velen ernstigeren aard:

 

3) Zijn schrijfwijze, doorda ze 't feit da 't om e letterwoord ga verdoezeld, suggereerd eigenlijk d'uitspraak [abeejən], t.t.z. med een doffe e in de laatste lettergreep, med de klemtoon ofwel op de <ee>, ofwel op de <a>. Den uitgang en doed immers aan het suffix en denken da we kennen uit o.a. werkwoorden (gelijk leven) en bijvoeglijke naamwoorden die van stofnamen afgeleid zijn (gelijk katoenen).

4) Dad is dan ook het tweede ernstig mankement: Zijn spelling verbergd de status als afkorting, waardoor da 't nie meer duidelijk is waar in 't woord dad de klemtoon moe liggen. Afkortingen volgen immers nen duidelijke regel voor de klemtoon: Als ze twee lettergrepen bevatten, vald 'em op d'eerste lettergreep, gelijk in wc, en als ze der drie of meer hebben, op de laatste, gelijk in adhd, www, of zelfs ABN.

 

Nu kunnen we dus e paar dingen identificeren da Van Istendael eventueel voor fout Nederlands houd:

1) Vlamingen leggen de klemtoon verkeerd in d'afkorting en zeggen dus ABN of ABN

2) Vlamingen spreken d'afkorting daarbij misschien ook nog med een sjwa uit

3) Vlamingen bedienen huneigen in d'uitspraak van d'afkorting van nen tussenklank [j], diejen volgens Van Istendael nie toegestaan zou zijn in de standaardtaal.

 

Punt een en twee kunnen w'al uitsluiten op basis van 't feit dad der geen kat die fouten maakt. Het moet dus de tussenklank zijn geweest waarda 't de waarde schrijver om ging.

 

We kunnen der eigenlijk al op voorhand van uitgaan da Van Istendael der in dezen serieus neffest zit, vermits da' ge in 't ABN het foneem /e:/ als ne lichten diftong moogd uitspreken: [e:i]. Da kunde voortdurend horen als ge ne keer tegoei naar de Vlaamse nieuwslezers op tv ([te:'ve:]) luisterd (just gelijk dad de Ruud ons in den tijd aanspoorde!). Af en toe gaade dan ook soms horen da z'hunnen tweeklank een beke verlagen, zoda 't eerste element dervan in de buurt komd van een [ɛ], en da ze het j-element geprononceerder laten worden. Als die twee eigenschappen gecombineerd worden hebde al rap een beslist naar Hollands ruikende realisatie van de /e:/. Laat dad ons er echter nie van tegenhouden om efkes d'uitspraakgidsen en ander bronnen in te duiken voor te zien wad da die te zeggen hebben over overgangsklanken.

 

Paardekooper zegd niks over overgangsklanken, voor zover ik kan zien, behalve wanneer dad een d door een j of w vervangen word. Hij lijkt ook geen tussenklanken te noteren in de woordenboek zelf, als ik mijn steekproef bestaande uit alinea en zee-engte mag geloven. Of dad 'em dergelijke overgangsklanken dus verkeerd acht is nie zo duidelijk, maar ik zou denken van nie, want anders had 'em daar iet over geschreven, en het zou ook raar zijn gezien zijn vele pagina's gewijd aan de tussenklanken j en w waar een d weggevallen is, gelijk in geleden [gəle:jə(n)].

 

In Klink klaar vind ek niks over [j] of [w] als overgangsklank.

 

Blancquaert beschrijfd den overgangsklank [w] een beken op blz.83.

 

De Nederlandse [w] wordt in de spelling niet weergegeven wanneer zij gereduceerde overgangsklank is tussen de geronde vokalen [u], [o], [y] en een volgende vokaal, bv. in Februari, douarie, stoa, uit te spreken als [febry'wa:ri], [duwɑ'riˑ], ['stɔwa].

 

Over den overgangsklank [j] vind ek spijtig genoeg niks.

 

Wa googelen liet mij echter toe om dit citaat te vinden uit een of ander beschrijving van het EWN:

 

Overgangsklank. Een klank, w of j, die tussen twee klinkers ingeschoven wordt. In het Frans en het Duits worden twee klinkers na elkaar zonder overgang uitgesproken, bijv. in thtre, Theater; in het Nederlands wordt daar een overgangsklank j ingeschoven, met als resultaat tejater. Franse woorden of namen met twee opeenvolgende klinkers krijgen in Vlaamse dialecten een overgangsklank j/w; nol wordt bijv. nowl, nojl, gruet wordt gruwee. Ook de w in Nederlands duwen is een overgangsklank, duwen staat tegenover Oudhoogduits dhen.

 

Dezen blog diejen ek een tijdje geleden las behandeld ook overgangsklanken.

 

D'uitspraakgidsen hadden dus nie zoveel te zeggen over het onderwerp, maar we kunnen Van Istendael alvast aanraden van zijn liefde voor het Duits nie te laten doorschijnen in zijn ABN door overgangsklanken op een gekunsteld klinkende manier te onderdrukken ten voordele van Knacklauten. Kwestie van ['vɔlksfɐʔˌhɛfɪŋ].

 


 

1. "Voor p, t, k, b, d, f, s, x valt de t meestal weg; anders niet:

/wɑ'prɛtəx/ /wɑ'kɔsbar/ /wɑ(t)'snʌgər/ /wɑ(t)xrot/ ('wat prettig, kostbaar, snugger, groot')

/wɑt'wɪljə/ /wɑt'loptihɑrt/('wat wil je', 'wat loopt ie hard')

In alle andere gevallen klinkt wɑ dialectisch: /wɑlk/, /wɑɛrɔgər/, /hɛikɑɱwɑ/ ('wat leuk', 'wat erger', 'hij kan wat')"

5 reacties
tontony 15 augustus 2018, 06:41
Quality registered documents online Real and Fake documents for sell ; passports, ID's, free online document free word document online,
drivers licenses, citizenship documents, birth certificates, revolutionary war documents for sale, marriage certificate, divorce certificate, prescribed documents contract for sale,ielts certificate,toefl certificate,pte certificate, gmat certificate, fake death certificates and other identity documents from all countries around the globe , really cheap. Mer... We use high tech equipment to produce super high quality documents and bill of sale for a good number of countries such as ; Switzerland, United Kingdom, United States, Spain, Sweden, Australia, Austria, Canada, Chile, Denmark, Ecuador, Finland, France, Germany, Israel, New Zealand, South Africa, e.t.c. E-passports (passports with RFID chip) of the following countries are available for sale: Australia, Austria, Finland, Germany, Malaysia, Netherlands, Sweden, Switzerland, Thailand, United Kingdom, United States, e.t.c. We can also provide you with historical documents for sale diplomatic passports , driving license , immigration stamps , visas , open bank accounts , offer loans at cheap rates.
Contact: Author
Contact email: authenticdocument11@gmail.com
Whatsaap: +15713482725
http://jackscodocument.com//
Georges Grootjans 9 november 2012, 14:24
Dat zo'n pseudo-spelling contraproductief is blijkt ook uit:
"Moedj a me a ouge zoukes" de titel van een column van Patrick Dewitte (demorgen.be/dm/nl/2461/Opinie/article/detail/1531265/2012/11/09/Moedj-a-me-a-ouege-zoukes.dhtml)
In de reacties beginnen er sommigen al direct fouten in te zien, het onverstaanbare ervan als argument voor SN op te vatten enz.
Georges Grootjans 3 oktober 2012, 10:31
Stom ipv ambetant? Ofwel zie ik er over...?
Over de ne naar een kunnen we inderdaad discussiren. Voor de rest denk ik niet dat ik veel vertaald heb.
Mijn punt is dat spelling niet cruciaal is voor de uitspraak. Mijn klassiek voorbeeld is het Engelse: Worcestershire sauce (w?st?r??r/ wuus-t?r-sh?r) - ik pik het maar van wikipedia).
Dat er op deze site gezocht wordt naar en gexperimenteerd wordt met een Vlaamse spelling, daar kan ik nog inkomen. Maar zolang die er niet is, Mer... werkt een pseudo-spelling contraproductief voor de sensibilisering van de publieke opinie voor het Vlaams. Van Istendael, de leperd, weet dit en buit dit uit. Ik probeer dit aan te tonen door zijn betoog in een 'gekende' spelling te schrijven. Moest hij het zo in de krant gepubliceerd hebben, het zou helemaal anders overgekomen zijn. Maar hij wilde nu ene keer ridiculiseren...
Krommenaas 3 oktober 2012, 10:01
@Georges: ge hebt het niet gewoon anders gespeld, ge hebt het vertaald naar Nederlands met een paar Vlaamse toetsen in. bvb "een" ipv "ne", "stom" ipv "ambetant", ... .
Georges Grootjans 3 oktober 2012, 09:51
Ik heb de eerste paragrafen van Van Istendael eens in gewone spelling gezet, en 't is al heel wat anders:

Eindelijk, eindelijk mogen we een keer iets anders spreken als dat ambetant Schoon Vlaams. Dat stom ABN. Ze zeggen het nu ook al aan de unief, in de afdeling taalkunde, en als ze het daar niet weten, waar dan wel?

Zeg, gij daar aan de unief, waar zijt ge met uw gedachten? Ge wilt gij een standaardtaal introduceren die voor minder uitsluiting zorgt. En ge geeft als Mer... voorbeeld Martine Tanghe op de tv. Martine spreekt een Vlaamse variant van de standaardtaal schrijft ge. Ge vergeet efkens dat ons Martine van de Hollanders prijzen krijgt omdat ze zo schoon Algemeen Nederlands spreekt. Vlaams? Met wie houdt ge feitelijk de zot? Wilt ge nu echt dat wij een andere taal gaan spreken als de Hollanders? Moeten wij Komrij of Mulisch in vertaling gaan lezen? Heeft kanunnik David ons daarvoor vanonder de kerktoren weggetrokken? Ha ja, zegt ge, er moet minder uitsluiting zijn.
Reageren