Algemeen Vlaams

Deze site is nog in vollen opbouw. Den boomstructuur hieronder word geleidelijk uitgebouwd op basis van onze discussies in de forums - komd gerust meediscussiėren!
I. Beschouwingen
II. Spelling en uitspraak
III. Grammatica
IV. Woordenschat
V. Teksten

3.3 De uitgang van goe, meh en ni

Gecreėerd door Krommenaas. Laatst gewijzigd op 6 juli 2009.

Verstemlozing

Net zoals het geval is met da en wa hebben de woorden goe (goed), meh (met) en ni (niet) hun eindklank verloren en treedt hierdoor verstemlozing op na deze woorden.

 

Wanneer het woord na goe, meh of ni met een d, g, v, z of zj begint wordt deze medeklinker stemloos uitgesproken, dus respectievelijk als [t], [ch], [f], [s] of [sj]. Om dit aan te geven noteren we een weglatingsteken ' - de verstemlozing wordt immers nog veroorzaakt door de niet-uitgesproken eind-d of eind-t.

    • die is goe' zot [die is-choe-Sot]
    • meh' veel moeite [me-Feel moejtė]
    • da's ni' zjust [da-s ni-SJust]

 

Wanneer het woord na meh met een d begint wordt die d verstemloosd tot [t] en is meh niet meer te onderscheiden van het Nederlandse "met". Voor het gemak laten we toe dat er dan met geschreven wordt in plaats van meh'.

    • met die mensen [me-Tie mensė]
    • met d'achterste pōten [me-T-achtėrstė poōtė]

 

Wat er gebeurt wanneer het woord na goe, meh of ni met een klinker begint bekijken we voor elk woord apart.

 

Goe

Wanneer goe gevolgd wordt door een woord dat met een klinker begint voegen sommige sprekers een eind-d toe maar anderen niet. Als de eind-d wordt toegevoegd wordt ze ook altijd als [d] uitgesproken. Als ze niet wordt toegevoegd wordt soms wel een verbindingsklank [w] uitgesproken.

    • ge moet goed opletten [gė moet-choeD-oplettė]
    • ge moet goe opletten [gė moet-choe-w-oplettė]

 

Meh

Ook aan meh wordt door sommige sprekers een eind-d toegevoegd wanneer het volgende woord met een klinker begint, en door andere sprekers niet. Wanneer geen d wordt toegevoegd wordt soms wel een verbindingsklank [j] uitgesproken.

    • med uw ogen toe [meD-uuw oogėn toe]
    • meh uw ogen toe [me-j-uuw oogėn toe]
    • meh eźn beźn [me-j-eźn beźn]
    • meh onzen auto [me-j-onzėn autoo]
    • fijn is gewoon pijn med een P [fijn is-chėwoon pijn meD-ėn pee]

 

Ni

Ni krijgt normaal nooit een uitgang. Voor een klinker wordt soms wel een verbindingsklank [j] uitgesproken.

    • ni aanraken alstublief [ni-j-aanraakėn-alstublief]
    • doe ni onnozel [dóe ni-j-onnoozėl]

 

Heel soms hoort men toch de vorm nied, die wellicht een kunstmatige constructie is naar analogie met da, wa, meh en goe - een mooi voorbeeld van constructief Vlaams taalgevoel.

    • daar dacht ik nied eens aan [nieD-eens]

Forumdiscussie over dit artikel — 99 berichten