77
3.2 De uitgang -[d] van da en wa
Gecreëerd door Krommenaas.
Laatst gewijzigd op 27 september 2009.
De woorden da (dat) en wa (wat) hebben een bijzondere uitgang die we als -[d] zullen noteren. Door deze uitgang hebben de woorden da en wa de volgende kenmerken:
- Wanneer het volgende woord begint met een klinker wordt een eind-d toegevoegd en effectief als een d uitgesproken.
- dad is ni waar [daD-is ni waar]
- wad is da? [waD-iz-da]
- Wanneer het volgende woord met een d, g, v, z of zj begint wordt deze medeklinker stemloos uitgesproken, dus respectievelijk als [t], [ch], [f], [s] of [sj]. Om dit aan te geven noteren we een weglatingsteken ' aan da of wa - de verstemlozing wordt immers nog veroorzaakt door de niet-uitgesproken uitgang.
- da' zal wel [da-Sal wel]
- wa' doede gij hier? [wa-Toedë gij hier]
- da' voelde goe [da-Foeldë goe]
Alle samengestelde woorden die eindigen op da hebben ook deze uitgang:
- omda' ge te laat zij [omda-CHë të laat-sij]
- nada' ze thuiskwam [naada-Së tuiskwam]
Vóór de woorden 'em (hij, equivalent aan het Nederlandse ie) en er wordt de eind-d stemloos uitgesproken. We krijgen dan combinaties als dad 'em [daT-ëm] en wad 'er [waT-ër]. Omdat de woorden dad en wad zowiezo al enige gewenning vereisen laten we voor het gemak toe dat de uitgang in deze gevallen gewoon als t geschreven wordt:
- 't is spijtig dat 'em ni meedoe
- wete gij wat er gebeurd is?
De bijzondere uitgang -[d] komt ook voor in bepaalde werkwoordvormen.
Forumdiscussie over
dit artikel — 77 berichten
Verwijzingen naar dit artikel:

