Algemeen Vlaams

Deze site is nog in vollen opbouw. Den boomstructuur hieronder word geleidelijk uitgebouwd op basis van onze discussies in de forums - komd gerust meediscussiëren!
I. Beschouwingen
II. Spelling en uitspraak
III. Grammatica
IV. Woordenschat
V. Teksten

4. Waarom Vlaams i.p.v. Nederlands?

Gecreëerd door Krommenaas. Laatst gewijzigd op 28 april 2012 door Grytolle.

Deze site beschrijft de algemene Vlaamse omgangstaal zoals ze nu is, in de verwachting en de hoop dat deze heden nog inconsistente omgangstaal geleidelijk verder zal evolueren naar een gestandaardiseerd Algemeen Vlaams dat het Algemeen Nederlands zal vervangen als officiële taal van Vlaanderen.

 

Waarom willen wij dat? Er zijn vier hoofdredenen:

 

1. Nederlands is niet onze taal

 

2. Vlaams is mooier dan Nederlands

 

3. Een Vlaamse standaardtaal zal Vlamingen taalvaardiger maken

 

4. Een eigen Vlaamse taal is prestigieuzer dan Nederlands

 

In wat volgt bespreken we deze redenen in meer detail.

 

 

4.1 Nederlands is niet onze taal

In de 19e eeuw werd de Hollandse standaardtaal in Vlaanderen geimporteerd door goedbedoelende flaminganten die het als wapen tegen de verfransing gebruikten (maar onderling wel veelal in het Frans communiceerden).

 

Hoewel de gemiddelde Vlaming weinig tot niets van dat Hollands begreep, en het al helemaal niet kon spreken, diende men deze vreemde taal voor te stellen als de natuurlijke taal van de Vlamingen. Hiertoe werd het op niets gefundeerde hersenspinsel geïntroduceerd dat die Hollandse standaardtaal voor een belangrijk deel mee gevormd was door Brabantse vluchtelingen die zich na de Val van Antwerpen (1585) in Holland gingen vestigen.

 

Dit verzinsel wordt nog altijd verspreid door zelfverklaarde taalliefhebbers, die het meestal ook werkelijk geloven. Taalhistorici weten echter beter. We citeren de Nederlandse taalhistorica Nicoline Van der Sijs (zie taalschrift.org):

 

In alle geschiedenissen van het Nederlands kun je lezen dat aan het eind van de zestiende eeuw veel Vlamingen naar Holland trokken, op de vlucht voor de Spanjaarden. Toen er in Holland concreet werd gedacht en gewerkt aan de standaardtaal, zouden die gevluchte Vlamingen hun invloed daarbij hebben laten gelden.

 

Geïnspireerd door recent onderzoek ben ik puur wetenschappelijk gaan onderzoeken hoe de standaardtaal gevormd is en welke talen of dialecten daar vooral invloed op hebben gehad. Zo maakte ik een inventarisatie van de vormen die blijvend tot standaardtaal zijn verheven. Voorts heb ik bekeken tot welk dialect ze behoorden: tot het Hollands, het Zuid-Nederlands of Oost-Nederlands.

 

Conclusie: de invloed van de Vlaamse dialecten op de standaardtaal is minimaal geweest. Die mythe van de grote Vlaamse invloed op het ABN is gewoon onjuist.

 

Het AN is dus gewoon gestandaardiseerd Hollands. Wie dit wil betwisten nodigen we uit om eens concreet de elementen van het AN aan te wijzen die op de mythische Brabantse invloed terug te voeren zouden zijn.

 

Er is wel degelijk Vlaamse invloed geweest op het Hollands, maar die invloed is veel ouder en voert ons terug naar de periodes van het Oud- en Middelnederlands; dus lang vóór het gevormd werd op basis van de Hollandse dialecten. Het taalgebruik uit die periode - de late Middeleeuwen - kan beschouwd worden als de gemeenschappelijke oorsprong van het Vlaamse en Hollandse taalgebruik, maar is zo goed als onverstaanbaar voor hedendaagse Vlamingen en Nederlanders. Men hoeft trouwens niet veel verder terug te gaan om ook bij de gemeenschappelijke oorsprong met het Duits en de andere Germaanse talen terecht te komen.

 

 

4.2 Vlaams is mooier dan Nederlands

Het spreekt vanzelf dat deze stelling een subjectieve mening is en geen objectief aantoonbaar feit. Dat de meeste anderstaligen die met het Nederlands in aanraking komen dat Nederlands geen mooie taal vinden is echter wel een welbekend feit. Eerlijkheidshalve dient opgemerkt dat dat voor een belangrijk deel te wijten is aan de gutturale Hollandse uitspraak van de g.

 

Of diezelfde anderstaligen het Vlaams een mooiere taal zullen vinden valt te bezien. Het enige dat voor ons van tel is is echter onze eigen subjectieve mening dat het Nederlands geen mooie taal is en dat het Vlaamse taalgebruik in al zijn vormen veel mooier is.

 

Wat wel een objectief feit is is dat het Nederlands een eenvoudiger taal is dan het Vlaams, dat complexere verbuigingen en vervoegingen en meer variaties in de syntaxis heeft. Wat ons betreft heeft dat weinig belang - het Engels is nog simpeler maar daarom niet minderwaardig - maar omdat velen de schoonheid van een taal associëren met de complexiteit ervan geven we dit toch maar mee als argument.

 

 

4.3 Een Vlaamse taal zal Vlamingen taalvaardiger maken

Als wij het op één vlak met onze Hollandsminnende landgenoten eens kunnen zijn dan is het wel hierover: Vlamingen zijn gemiddeld minder taalvaardig dan de ons omringende taalgroepen. Wij menen dat dit vooral te wijten is aan het opdringen van de voor ons onnatuurlijke Hollandse standaardtaal, die ook de beheersing van de Vlaamse dialecten - waarin de Vlaming wél mondig was - aangetast heeft.

 

De ironie van de taalgeschiedenis wil dat, juist door de aangehouden haatcampagne van de zelfverklaarde taalelite tegen de Vlaamse dialecten, er iets geboren werd dat zij nog meer haten: het zogenaamde Verkavelingsvlaams, de kiem van de toekomstige Vlaamse standaardtaal. Het ontstaan van deze nieuwe taalvorm was en is een spontaan proces, ondanks de actieve tegenwerking van degenen die het algemene taalgebruik krampachtig in een Hollands keurslijf willen blijven steken.

 

Het feit dat het algemeen Vlaams op een spontane manier aan het ontstaan is geeft ons de hoop dat het een taalvorm zal zijn die de gemiddelde Vlaming wél op een natuurlijke en vlotte wijze kan hanteren. Daar zien we nu al de eerste aanwijzingen van - het Vlaams verdringt het voor een Vlaming stijve en onnatuurlijke Algemeen Nederlands in meer en meer situaties - en dit positieve effect kan alleen maar toenemen naarmate het stigma tegen Vlaams taalgebruik verder afbrokkelt.

 

 

4.4 Een eigen Vlaamse taal is prestigieuzer

Het meest lachwekkende argument om het gebruik van de Hollandse importtaal in Vlaanderen te verdedigen is wel dat het gebruik van die taal meer respect zou afdwingen bij de Franstalige Belgen. Ten eerste is het al symptomatisch voor een diepgeworteld minderwaardigheidscomplex als men zijn taalgebruik wil laten afhangen van wat buitenstaanders denken, ten tweede moet de eerste Franstalige die opkijkt naar le Néerlandais wellicht nog geboren worden.

 

Nederlands is een taal met zeer weinig internationale uitstraling. Terwijl zowat elk vergelijkbaar klein of nog kleiner taalgebied in Europa wel een schrijver van wereldformaat heeft voorgebracht - Noorwegen heeft Ibsen, Denemarken heeft Hans Christian Andersen, Tsjechië heeft Milan Kundera, Zweden heeft er een hele reeks - is er in de Nederlandse taal niet één literair werk voortgebracht dat wereldwijd succes kende. Het enige oorspronkelijk in het Nederlands geschreven boek dat wereldwijd gelezen wordt is het dagboek van Anne Frank.

 

Er zijn Nobelprijzen voor literatuur toegekend aan schrijvers die schreven in het Hongaars, Tsjechisch, modern Grieks, Hebreeuws, Servo-Kroatisch, Ijslands, Zweeds, Deens, Fins en Noors - stuk voor stuk kleinere tot véél kleinere taalgebieden dan het Nederlandse - maar nooit aan een Nederlandstalige. De enige laaglander die ooit de Nobelprijs voor literatuur won, de Gentenaar Maurice Maeterlinck, schreef in het Frans.

 

We willen de Nederlandstaligen met dit alles geen minderwaardigheidscomplex aanpraten. Het dient alleen opgemerkt dat de enige geldige reden om een vreemde taal te adopteren - het culturele prestige - niet opgaat voor het Nederlands.

 

Ter vergelijking: stel dat we i.p.v. het Hollands het Duits hadden geadopteerd als standaardtaal der Vlamingen - en daar was ongeveer evenveel reden toe - dan zouden we deel zijn gaan uitmaken van het taalgebied dat literaire reuzen als Goethe en Schiller heeft voortgebracht, en dichters als Hölderlin en Rilke, en de in het Duits gezongen muziek van Bach en Brahms, en de filosofische werken van Nietzsche en Kant, en de wetenschappelijke werken van Einstein en Planck. Dát is het soort prestige waar je als taalgebruiker iets mee bent.

 

Natuurlijk zal ook de Vlaamse taal het bij haar aanvang zonder internationaal prestige moeten stellen. Wat dat betreft beginnen we dus al meteen op gelijke hoogte als het Nederlands.


Forumdiscussie over dit artikel — 144 berichten