Algemeen Vlaams

Deze site is nog in vollen opbouw. Den boomstructuur hieronder word geleidelijk uitgebouwd op basis van onze discussies in de forums - komd gerust meediscussiŽren!
I. Beschouwingen
II. Spelling en uitspraak
III. Grammatica
IV. Woordenschat
V. Teksten

14. Voegwoorden

GecreŽerd door Krommenaas. Laatst gewijzigd op 18 oktober 2009.

Voegwoorden zijn woorden die twee deelzinnen met elkaar verbinden. We onderscheiden twee soorten voegwoorden.

 

  • Nevenschikkende voegwoorden zoals en, maar en want verbinden twee hoofdzinnen met elkaar. Hoofdzinnen zijn deelzinnen die ook op zichzelf zouden kunnen bestaan, zoals de twee deelzinnen in ge wild wel maar ge kund ni.

 

  • Onderschikkende voegwoorden zoals terwijl en omda verbinden een hoofdzin met een bijzin. Net zoals in het Nederlands en het Duits wordt in bijzinnen het werkwoord meestal helemaal achteraan gezet, zoals in ze mocht ni meer meedoen omda' ze te laat was, waarin ze te laat was de bijzin is.

 

Het Vlaams kent wat de voegwoorden betreft maar ťťn verschil met het Algemeen Nederlands:

 

In gesproken Vlaams wordt aan onderschikkende voegwoorden meestal het woord da[d] toegevoegd.

 

Zoals altijd heeft da[d] ook in deze functie zijn bijzondere eigenschappen. Sommige voegwoorden eindigen zelf al op da, zoals omda en zoda. Voor deze voegwoorden geldt de regel uiteraard niet.

 

Voorbeelden:

  • ze doed alsof da' z'ons ni kend
  • gij doe' da beter dan da 'kik et zou doen
  • 'k weet ni hoe dad hij da' doe
  • wij werkten hier al toen da' gijle nog in de wieg lag
  • 't is gelijk da' ge zei (het is zoals je zei)
  • z'is kwaad omda' ge te laat zij

 

Het tussenvoegen van het woordje da[d] lijkt een typisch artefact van onze spreektaal. Of het ook dient te gebeuren in een Vlaamse schrijftaal valt te bediscussiŽren.


Forumdiscussie over dit artikel — 3 berichten