Algemeen Vlaams

Deze site is nog in vollen opbouw. Den boomstructuur hieronder word geleidelijk uitgebouwd op basis van onze discussies in de forums - komd gerust meediscussiren!
I. Beschouwingen
II. Spelling en uitspraak
III. Grammatica
IV. Woordenschat
V. Teksten

13.4 De gebiedende wijs

Gecreerd door Krommenaas. Laatst gewijzigd op 20 september 2009.

De gebiedende wijs of imperatief drukt een bevel uit, zoals zwijgd! De vorm van de imperatief is zeer eenvoudig te bepalen:

 

De gebiedende wijs van een werkwoord is voor alle werkwoorden gelijk aan de vorm n gij in de OTT.

 

Voor gewone werkwoorden is de gebiedende wijs dus S+t of S+d naargelang de eindklank van de stam S.

    • gij stopt stopt meh lachen!
    • gij zwijgd zwijgd is efkes! [zwijgD-is]

 

Ook hier kunnen we ervoor kiezen de werkwoorduitgang -d enkel als -d te noteren wanneer hij daadwerkelijk als [d] wordt uitgesproken, en anders als -t, zoals in zwijgt maar al!

 

Voor athematische werkwoorden is de gebiedende wijs S+[d] en hebben we dus weer te maken met de bijzondere eigenschappen van de uitgang -[d].

    • gij ga naar huis ga naar huis!
    • gij sta' zo raar sta' zo ni te lachen! [staa-Soo]
    • gij doed ons lachen doed ons nog is lachen! [doeD-ons]
    • gij ziet 'em ni staan ziet 'em daar staan! [zieT-m]

 

De bijzondere eigenschappen van et gelden ook wanneer et na een gebiedende wijs staat.

  • de werkwoorduitgangen -d en -t vallen weg vr et
    • geef et maar aan mij! [geeV-t]
    • pak et maar in!
  • de bijzondere uitgang -[d] wordt vervangen door een verbindingsklank -g- vr et
    • doe-g-et goe! [doe-g-t-choe]
    • ga-g-et daar maar uitleggen! [gaa-g-t-taar]

Forumdiscussie over dit artikel — 14 berichten
Verwijzingen naar dit artikel: