14 
13.4 De gebiedende wijs
Gecreëerd door Krommenaas.
Laatst gewijzigd op 20 september 2009.
De gebiedende wijs of imperatief drukt een bevel uit, zoals zwijgd! De vorm van de imperatief is zeer eenvoudig te bepalen:
De gebiedende wijs van een werkwoord is voor alle werkwoorden gelijk aan de vorm nà gij in de OTT.
Voor gewone werkwoorden is de gebiedende wijs dus S+t of S+d naargelang de eindklank van de stam S.
- gij stopt ⇒ stopt meh lachen!
- gij zwijgd ⇒ zwijgd is efkes! [zwijgD-is]
Ook hier kunnen we ervoor kiezen de werkwoorduitgang -d enkel als -d te noteren wanneer hij daadwerkelijk als [d] wordt uitgesproken, en anders als -t, zoals in zwijgt maar al!
Voor athematische werkwoorden is de gebiedende wijs S+[d] en hebben we dus weer te maken met de bijzondere eigenschappen van de uitgang -[d].
- gij ga naar huis ⇒ ga naar huis!
- gij sta' zo raar ⇒ sta' zo ni te lachen! [staa-Soo]
- gij doed ons lachen ⇒ doed ons nog is lachen! [doeD-ons]
- gij ziet 'em ni staan ⇒ ziet 'em daar staan! [zieT-ëm]
De bijzondere eigenschappen van et gelden ook wanneer et na een gebiedende wijs staat.
- de werkwoorduitgangen -d en -t vallen weg vóór et
- geef et maar aan mij! [geeV-ët]
- pak et maar in!
- de bijzondere uitgang -[d] wordt vervangen door een verbindingsklank -g- vóór et
- doe-g-et goe! [doe-g-ët-choe]
- ga-g-et daar maar uitleggen! [gaa-g-ët-taar]
Forumdiscussie over
dit artikel — 14 berichten