II. Spelling en uitspraak
III. Grammatica
IV. Teksten

1. Lidwoorden

Gecreerd door Grytolle. Laatst gewijzigd op 6 augustus 2010.

Continentaal West-Vlaams

mannelijk vrouwelijk onzijdig
enkelvoud ne[n] e(en) e(en)
meervoud -

 

mannelijk vrouwelijk onzijdig
enkelvoud de[n] d(e) 't
meervoud -

 

 

Kustwestvlaams

mannelijk vrouwelijk onzijdig
enkelvoud e[en] e(en) e(en)
meervoud -

 

mannelijk vrouwelijk onzijdig
enkelvoud de[n] d(e) 't
meervoud -

 

Geslacht in het Kustwestvlaams

In het Kustwestvlaams is het geslacht van het woord vooral zichtbaar aan het woord zelf. Als het op -e eindigt is het vrouwelijk, zo niet is het mannelijk. Dit tamelijk zwakke systeem leidt tot een sneller verlies van het verschil tussen mannelijk en vrouwelijk bij kustwestvlamingen dan bij overige Vlamingen. Zo worden door elkaar eigenlijk zowel vormen met als zonder n gebruikt: "een dikken tak, den dikken tak"; "e dikke tak, de dikke tak". Bij verwijswoorden duiken ook heel wat fouten op bij jongere sprekers (net zoals in de rest van Vlaanderen):

 

De sterre, ik zien 'em vallen.

 

In dat geval zou een oudere spreker een verwijzing met "ze" hebben gekozen omdat hij het woord "sterre" als vrouwelijk aanvoelt.

 

Doordat alle andere geslachtsmarkering verdwenen is, treden er soms verschillen op tussen het Kustwestvlaams en oostelijker Vlaams. Een bekend voorbeeld is het vrouwelijke "broek" (trouwens het enige vrouwelijke woord in het Oost-Vlaams dat niet op een -e uitgaat):

 

Mijn broek is vuil; 'k moed 'em wassen.

 

Dat laatste is dus niet perfect vergelijkbaar met de voorbeeldzin boven die "sterre" bevatte. In het eerste geval kan het wel als een fout worden aangevoeld door oudere kustwestvlamingen, in het tweede niet, want "broek" is zonder twijfel een mannelijk woord geworden voor hen.

 

In de tabellen vermeld ik voor het mannelijk altijd alleen maar de typisch mannelijke vormen. Ik beschrijf dus gemakshalve het systeem consequenter dan het eigenlijk is. Of eerder, ik beschrijf het zoals het waarschijnlijk genormeerd zou worden in een prescriptieve Kustwestvlaamse spraakkunst.

Gerelateerd artikel: